129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)
Şüpheli hâle gelen alacaklar için ayrılan karşılık tutarıdır. 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabını düzenler ve bilançoda ondan indirilerek gösterilir. Karşılık ayrılırken alacaklandırılır, alacak tahsil edilir veya değersiz hâle gelirse borçlandırılarak kapatılır.
Bu hesap, tekdüzen hesap planının 1 Dönen Varlıklar sınıfında ve 12 Ticari Alacaklar grubunda bulunur. Kaydın doğru yapılabilmesi için işlemin ekonomik özü, dayanak belgesi, tahakkuk tarihi ve seçilen karşı hesap birlikte değerlendirilmelidir.
| Hesap kodu | 129 |
| Sınıf | 1 Dönen Varlıklar |
| Grup | 12 Ticari Alacaklar |
| Niteliği | Düzenleyici (Aktifi azaltan) |
| Borçlandırıldığında | azalır |
| Alacaklandırıldığında | artar |
| Normal bakiyesi | Alacak bakiyesi verir. |
Bilançoda aktif tarafta, düzenlediği hesaptan indirilerek (eksi olarak) gösterilir.
129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) hesabı nasıl kullanılır?
- Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) için düzeltme tutarı oluştuğunda 129 hesabı alacaklandırılır ve ilgili varlığın net değeri azaltılır.
- Düzeltme iptal edildiğinde veya ilgili varlık kayıtlardan çıkarıldığında 129 hesabı borçlandırılır.
Karşı hesap, işlemin ödeme şekline ve niteliğine göre değişir. Nakit işlemlerde 100 Kasa, banka hareketlerinde 102 Bankalar, vadeli ticari işlemlerde 120 Alıcılar veya 320 Satıcılar sık görülür; ancak kayıt yalnızca belge ve olayın gerçek içeriğine göre kurulmalıdır.
Kontrol noktaları
- Hesap kodu ile işlemin niteliğinin ve ticari alacaklar kapsamının uyumunu kontrol edin.
- Borç ve alacak toplamlarının eşit olduğunu, karşı hesabın doğru seçildiğini doğrulayın.
- Alacak bakiyesi verir. Ters bakiye varsa kayıt tarihi, mahsup ve sınıflandırma hatalarını inceleyin.
- Dönem sonunda belge, yardımcı defter ve ana hesap bakiyesini mutabık hale getirin.