153 Ticari Mallar
Üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın satılmak üzere alınan malların izlendiği hesaptır. Ticaret işletmelerinin en çok kullandığı stok hesabıdır. Sürekli envanter yönteminde mal alındığında borçlandırılır, satıldığında maliyeti kadar alacaklandırılarak 621 hesabına aktarılır. Aralıklı envanter yönteminde ise dönem içi alışlar doğrudan bu hesaba yazılmaz; dönem sonunda sayım sonucuna göre düzeltme yapılır.
Bu hesap, tekdüzen hesap planının 1 Dönen Varlıklar sınıfında ve 15 Stoklar grubunda bulunur. Kaydın doğru yapılabilmesi için işlemin ekonomik özü, dayanak belgesi, tahakkuk tarihi ve seçilen karşı hesap birlikte değerlendirilmelidir.
| Hesap kodu | 153 |
| Sınıf | 1 Dönen Varlıklar |
| Grup | 15 Stoklar |
| Niteliği | Aktif (Varlık) |
| Borçlandırıldığında | artar |
| Alacaklandırıldığında | azalır |
| Normal bakiyesi | Borç bakiyesi verir. |
Bilançonun aktif tarafında yer alır.
153 Ticari Mallar hesabı nasıl kullanılır?
- Peşin mal alışı: 153 ve 191 borçlu / 100 alacaklı
- Satışta maliyet kaydı: 621 borçlu / 153 alacaklı
Karşı hesap, işlemin ödeme şekline ve niteliğine göre değişir. Nakit işlemlerde 100 Kasa, banka hareketlerinde 102 Bankalar, vadeli ticari işlemlerde 120 Alıcılar veya 320 Satıcılar sık görülür; ancak kayıt yalnızca belge ve olayın gerçek içeriğine göre kurulmalıdır.
Kontrol noktaları
- Hesap kodu ile işlemin niteliğinin ve stoklar kapsamının uyumunu kontrol edin.
- Borç ve alacak toplamlarının eşit olduğunu, karşı hesabın doğru seçildiğini doğrulayın.
- Borç bakiyesi verir. Ters bakiye varsa kayıt tarihi, mahsup ve sınıflandırma hatalarını inceleyin.
- Dönem sonunda belge, yardımcı defter ve ana hesap bakiyesini mutabık hale getirin.