Enflasyon ve Türleri
Enflasyonun tanımı, ölçümü ve işletmeler üzerindeki etkisi.
Enflasyon, fiyatlar genel düzeyinin sürekli ve hissedilir biçimde artmasıdır. Tek bir malın fiyatının artması enflasyon değildir; genel düzeyin sürekli artması gerekir.
Ölçümü
- Tüketici fiyat endeksi: Hane halkının tükettiği mal ve hizmet sepetindeki fiyat değişimi.
- Yurt içi üretici fiyat endeksi: Üreticilerin sattığı malların fiyat değişimi.
Türleri
- Talep enflasyonu: Toplam talebin arzı aşması.
- Maliyet enflasyonu: Üretim maliyetlerindeki artışın fiyatlara yansıması.
- Yapısal enflasyon: Ekonominin yapısal sorunlarından kaynaklanan enflasyon.
İşletmelere etkisi
- Stok değerlemesi zorlaşır; tarihi maliyetle güncel maliyet arasındaki fark büyür.
- Amortismanlar yetersiz kalır; varlığın yenilenme maliyeti karşılanamaz.
- Nominal kâr yükselir ama gerçek kâr aynı ölçüde artmaz; buna fiktif kâr denir.
- Alacakların gerçek değeri düşer, borçların gerçek yükü azalır.
Belirli koşullar oluştuğunda Vergi Usul Kanunu uyarınca enflasyon düzeltmesi yapılır. Bu düzeltme, mali tabloların satın alma gücü cinsinden karşılaştırılabilir hale getirilmesini amaçlar.