Vergi Suç ve Cezaları

Vergi Usul Kanunu, vergi kayıp ve kaçağına yol açan fiilleri üç ana başlıkta cezalandırır.

1. Vergi ziyaı cezası

Mükellefin veya sorumlunun yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesi sonucu verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesidir. Ceza, ziyaa uğratılan verginin bir katıdır. Kaçakçılık fiilleriyle işlenirse üç kat uygulanır.

2. Usulsüzlük cezaları

Vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin hükümlerine uyulmamasıdır. Birinci ve ikinci derece olarak ikiye ayrılır ve mükellef grubuna göre değişen maktu tutarlarda uygulanır. Güncel tutarlar için usulsüzlük cezaları sayfasına bakınız.

3. Özel usulsüzlük cezaları

Belge düzenine aykırılıklar için öngörülmüştür. Fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu veya serbest meslek makbuzunun hiç düzenlenmemesi, gerçek tutardan farklı düzenlenmesi ya da elektronik belge yerine kâğıt düzenlenmesi bu kapsamdadır. Tutarlar usulsüzlük cezalarından belirgin biçimde yüksektir.

Kaçakçılık suçları

Defter ve belgelerde muhasebe hilesi yapmak, sahte belge düzenlemek veya kullanmak, defterleri yok etmek gibi fiiller hapis cezası gerektiren suçlardır. Bu fiiller ayrıca vergi ziyaı cezasının üç kat uygulanmasına yol açar.

Cezayı azaltan veya kaldıran haller

• Pişmanlık ve ıslah: Vergi incelemesine başlanmadan önce kendiliğinden bildirimde bulunulması.
• Uzlaşma: Tarh edilen vergi ve cezada idare ile anlaşma.
• Cezalarda indirim: Süresinde ödeme taahhüdüyle cezanın belirli oranda indirilmesi.
• Ölüm: Vergi cezaları mirasçılara geçmez.