Katma Değer Vergisi
KDV'nin işleyişi, indirim mekanizması ve istisnalar.
Katma değer vergisi, mal teslimi ve hizmet ifalarında her aşamada yaratılan katma değer üzerinden alınan bir harcama vergisidir. Vergiyi nihai olarak tüketici öder; işletmeler aracı konumundadır.
İndirim mekanizması
İşletme satışlarında KDV tahsil eder, alışlarında KDV öder. Dönem sonunda tahsil ettiğinden ödediğini indirir ve aradaki farkı vergi dairesine yatırır. Bu mekanizma sayesinde vergi zincir boyunca yalnızca eklenen değer üzerinden alınmış olur.
| Aşama | Alış | Satış | Ödenen KDV |
|---|---|---|---|
| Üretici | 0 | 1.000 | 200 |
| Toptancı | 1.000 | 1.500 | 100 |
| Perakendeci | 1.500 | 2.000 | 100 |
| Toplam | 400 |
Nihai tüketici 2.000 liranın yüzde 20'si olan 400 lira KDV ödemiş olur.
Vergiyi doğuran olay
Mal teslimi veya hizmet ifasının yapılmasıyla vergi doğar. Faturanın düzenlenmesi veya tahsilat yapılması şart değildir.
İstisna türleri
- Tam istisna: Hem satış KDV'siz yapılır hem de yüklenilen KDV indirilir veya iade alınır. İhracat en tipik örnektir.
- Kısmi istisna: Satış KDV'siz yapılır ancak yüklenilen KDV indirilemez, maliyete eklenir.
Tevkifat
Bazı işlemlerde KDV'nin bir kısmı alıcı tarafından kesilerek doğrudan vergi dairesine yatırılır. Buna KDV tevkifatı denir. Yapım işleri, temizlik, danışmanlık ve işgücü temini gibi hizmetlerde uygulanır.
Ay sonu KDV tahakkuk kaydı, KDV hesaplayıcı ve güncel KDV oranları.