Mali Tablo Analizi ve Oranlar
Likidite, mali yapı, faaliyet ve kârlılık oranları.
Mali tablo analizi, tablolardaki rakamları anlamlı ilişkilere dönüştürerek işletmenin durumunu değerlendirme çalışmasıdır.
Analiz teknikleri
- Karşılaştırmalı analiz: Ardışık dönemlerin karşılaştırılması.
- Yüzde yöntemi (dikey analiz): Kalemlerin toplam içindeki payı.
- Eğilim yüzdeleri (trend analizi): Bir baz yıla göre değişim.
- Oran analizi: Kalemler arası ilişkilerin oranlanması.
Başlıca oranlar
| Oran | Formül | Ne gösterir |
|---|---|---|
| Cari oran | Dönen varlıklar ÷ Kısa vadeli borçlar | Kısa vadeli ödeme gücü |
| Asit test oranı | (Dönen varlıklar − Stoklar) ÷ KVB | Stok satılmadan ödeme gücü |
| Borçlanma oranı | Toplam borç ÷ Toplam kaynak | Kaynakların ne kadarı borç |
| Özkaynak oranı | Özkaynak ÷ Toplam kaynak | Mali bağımsızlık |
| Stok devir hızı | Satılan malın maliyeti ÷ Ortalama stok | Stokların dönüş hızı |
| Alacak devir hızı | Net satışlar ÷ Ortalama ticari alacak | Tahsilat etkinliği |
| Brüt kâr marjı | Brüt satış kârı ÷ Net satışlar | Fiyatlama ve maliyet dengesi |
| Net kâr marjı | Dönem net kârı ÷ Net satışlar | Genel kârlılık |
| Özkaynak kârlılığı | Dönem net kârı ÷ Özkaynak | Ortak yatırımının getirisi |
Tek bir oranın iyi ya da kötü olduğunu söylemek mümkün değildir. Oranlar sektör ortalamalarıyla, işletmenin geçmiş dönemleriyle ve birbirleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Yüksek cari oran her zaman iyi değildir; atıl duran varlığa veya satılamayan stoğa işaret edebilir.