103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)
İşletmenin keşide ederek üçüncü kişilere verdiği, henüz bankadan ödenmemiş çekler burada izlenir. Bankalar hesabını düzenleyen (eksilten) bir hesaptır; bu nedenle bilançoda 102 Bankalar'dan indirilerek gösterilir. Çek verildiğinde alacaklandırılır, çek bankadan ödendiğinde borçlandırılır.
Bu hesap, tekdüzen hesap planının 1 Dönen Varlıklar sınıfında ve 10 Hazır Değerler grubunda bulunur. Kaydın doğru yapılabilmesi için işlemin ekonomik özü, dayanak belgesi, tahakkuk tarihi ve seçilen karşı hesap birlikte değerlendirilmelidir.
| Hesap kodu | 103 |
| Sınıf | 1 Dönen Varlıklar |
| Grup | 10 Hazır Değerler |
| Niteliği | Düzenleyici (Aktifi azaltan) |
| Borçlandırıldığında | azalır |
| Alacaklandırıldığında | artar |
| Normal bakiyesi | Alacak bakiyesi verir. |
Bilançoda aktif tarafta, düzenlediği hesaptan indirilerek (eksi olarak) gösterilir.
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) hesabı nasıl kullanılır?
- Satıcıya çek verildiğinde: 320 borçlu / 103 alacaklı
- Çek bankadan ödendiğinde: 103 borçlu / 102 alacaklı
Karşı hesap, işlemin ödeme şekline ve niteliğine göre değişir. Nakit işlemlerde 100 Kasa, banka hareketlerinde 102 Bankalar, vadeli ticari işlemlerde 120 Alıcılar veya 320 Satıcılar sık görülür; ancak kayıt yalnızca belge ve olayın gerçek içeriğine göre kurulmalıdır.
Kontrol noktaları
- Hesap kodu ile işlemin niteliğinin ve hazır değerler kapsamının uyumunu kontrol edin.
- Borç ve alacak toplamlarının eşit olduğunu, karşı hesabın doğru seçildiğini doğrulayın.
- Alacak bakiyesi verir. Ters bakiye varsa kayıt tarihi, mahsup ve sınıflandırma hatalarını inceleyin.
- Dönem sonunda belge, yardımcı defter ve ana hesap bakiyesini mutabık hale getirin.