Safha (Evre) Maliyeti Yöntemi
Sürekli ve benzer ürün üreten işletmelerde maliyet hesabı.
Safha maliyeti yöntemi, aynı veya benzer ürünlerin kesintisiz olarak üretildiği işletmelerde kullanılır. Maliyet, tek tek ürünler için değil, üretim safhaları için hesaplanır.
Uygun olduğu işletmeler
- Çimento
- Şeker
- Un ve gıda işleme
- Tekstil
- Kimya ve petrokimya
- Kâğıt üretimi
İşleyiş
Her safhanın maliyeti ayrı hesaplanır. Bir safhadan çıkan yarı mamul, bir sonraki safhaya maliyetiyle birlikte devreder. Son safhanın çıktısı mamuldür.
Birim maliyet
Safha birim maliyeti = Safha toplam maliyeti ÷ Eşdeğer üretim miktarı
Eşdeğer üretim miktarı
Dönem sonunda yarı işlenmiş ürünler bulunur. Bunlar tam mamul sayılamaz. Yüzde 60 tamamlanmış 1.000 birim, 600 birim tam mamule eşdeğer kabul edilir. Eşdeğer üretim hesabı yapılmazsa birim maliyet yanlış çıkar.
| Kalem | Fiziki miktar | Tamamlanma | Eşdeğer birim |
|---|---|---|---|
| Tamamlanan mamul | 8.000 | %100 | 8.000 |
| Dönem sonu yarı mamul | 2.000 | %60 | 1.200 |
| Toplam eşdeğer üretim | 9.200 |
İki yöntemin karşılaştırması
| Özellik | Sipariş maliyeti | Safha maliyeti |
|---|---|---|
| Üretim türü | Kesikli, farklı ürünler | Sürekli, benzer ürünler |
| Maliyet nesnesi | Sipariş | Safha |
| Birim maliyet | Sipariş bitince | Dönem sonunda |
| Kayıt yükü | Yüksek | Düşük |