Amortisman ve Normal Amortisman Yöntemi
Amortismanın mantığı, şartları ve eşit tutarlı yöntemle hesaplanması.
Amortisman, bir duran varlığın maliyetinin faydalı ömrü boyunca gidere dönüştürülmesidir. Bir makine beş yıl kullanılacaksa maliyetinin tamamının alındığı yıl gider yazılması yanlış olur; makine beş yıl boyunca gelir üretecektir, bu yüzden maliyeti de beş yıla dağıtılmalıdır. Bu, dönemsellik kavramının uygulamasıdır.
Amortisman ayırma şartları
- Varlık işletmede bir yıldan fazla kullanılacak olmalıdır.
- Yıpranmaya, aşınmaya veya değerden düşmeye maruz olmalıdır.
- İşletmenin aktifinde kayıtlı olmalıdır.
- Değeri, Vergi Usul Kanununda belirlenen haddi aşmalıdır.
Bu haddin altında kalan demirbaşlar doğrudan gider yazılabilir. Güncel tutar için VUK had ve tutarları sayfasına bakabilirsiniz.
Arsa ve araziler amortismana tabi değildir, çünkü yıpranmazlar. Ancak üzerlerinde yapılan düzenlemeler için amortisman ayrılabilir.
Normal amortisman yöntemi
Eşit tutarlı amortisman olarak da anılır. Maliyet bedeli faydalı ömre bölünür ve her yıl aynı tutar gider yazılır. Amortisman oranı, faydalı ömrün tersidir.
Yıllık amortisman = Maliyet bedeli × Amortisman oranı
Amortisman oranı = 1 ÷ Faydalı ömür
Sayısal örnek
Maliyeti 500.000 lira olan, faydalı ömrü 5 yıl olan bir makine için amortisman oranı yüzde 20, yıllık amortisman 100.000 liradır.
| Yıl | Amortisman | Birikmiş amortisman | Net defter değeri |
|---|---|---|---|
| 1 | 100.000 | 100.000 | 400.000 |
| 2 | 100.000 | 200.000 | 300.000 |
| 3 | 100.000 | 300.000 | 200.000 |
| 4 | 100.000 | 400.000 | 100.000 |
| 5 | 100.000 | 500.000 | 0 |
Muhasebe kaydı
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 100.000 | |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | 100.000 |
Varlık üretimde kullanılıyorsa 730 Genel Üretim Giderleri, pazarlamada kullanılıyorsa 760 hesabı borçlandırılır.
Kıst amortisman
Binek otomobillerde, varlığın işletmeye girdiği ay tam sayılarak yılın kalan aylarına isabet eden kısım kadar amortisman ayrılır. Diğer varlıklarda ise varlık yılın hangi ayında alınırsa alınsın tam yıl amortismanı ayrılabilir.
Amortisman hesaplayıcımızla her iki yöntem için de yıl yıl tablo üretebilirsiniz.
İlgili konular
- Azalan Bakiyeler Yöntemiyle AmortismanHızlandırılmış amortisman yönteminin hesaplanması ve normal yöntemle karşılaştırılması.
- Değerleme İşlemleriVergi Usul Kanununa göre değerleme ölçüleri ve hangi varlığa hangisinin uygulandığı.
- Muhasebe İçi EnvanterFiili durum ile kayıtlar arasındaki farkların düzeltme kayıtlarıyla giderilmesi.