Değerleme İşlemleri
Vergi Usul Kanununa göre değerleme ölçüleri ve hangi varlığa hangisinin uygulandığı.
Değerleme, varlık ve borçların dönem sonunda hangi tutarla mali tablolara alınacağının belirlenmesidir. Vergi Usul Kanunu, her varlık türü için hangi ölçünün kullanılacağını ayrı ayrı düzenlemiştir. Bu, işletmelerin keyfi değerleme yaparak kârını istediği gibi göstermesini önler.
Değerleme ölçüleri
| Ölçü | Tanım |
|---|---|
| Maliyet bedeli | Varlığın elde edilmesi için yapılan bütün harcamalar |
| Borsa rayici | Borsada oluşan fiyat |
| Tasarruf değeri | Sahibi için taşıdığı gerçek değer |
| Mukayyet değer | Defterde kayıtlı olan değer |
| İtibari değer | Kıymetli evrakın üzerinde yazılı değer |
| Vergi değeri | Emlak vergisine esas değer |
| Rayiç bedel | Değerleme günündeki normal alım satım değeri |
| Emsal bedel | Gerçek değeri bilinmeyen varlığın benzerine göre değeri |
Hangi varlık hangi ölçüyle
| Varlık veya borç | Ölçü |
|---|---|
| Kasadaki Türk lirası | İtibari değer |
| Yabancı para | Borsa rayici, yoksa Merkez Bankası kuru |
| Stoklar | Maliyet bedeli |
| Maddi duran varlıklar | Maliyet bedeli |
| Senetsiz alacak ve borçlar | Mukayyet değer |
| Senetli alacak ve borçlar | Mukayyet değer, istenirse tasarruf değeri (reeskont) |
| Hisse senetleri | Alış bedeli |
| Tahviller | Borsa rayici |
Maliyet bedeline neler girer
Bir varlığın maliyet bedeli yalnızca fatura tutarından ibaret değildir. Varlığı kullanılabilir hale getirmek için yapılan bütün harcamalar maliyete eklenir.
- Satın alma bedeli
- Nakliye ve sigorta giderleri
- Gümrük vergileri ve ithalat masrafları
- Montaj ve kurulum giderleri
- İndirilemeyen KDV
İndirilebilen KDV maliyete eklenmez, 191 İndirilecek KDV hesabında izlenir. İndirim hakkı olmayan hallerde ise KDV varlığın maliyetine dahil edilir.
İlgili konular
- Envanter İşlemleriDönem sonunda fiili durumun tespiti ve kayıtlarla karşılaştırılması.
- Amortisman ve Normal Amortisman YöntemiAmortismanın mantığı, şartları ve eşit tutarlı yöntemle hesaplanması.
- Muhasebenin Temel KavramlarıMuhasebe uygulamasının dayandığı on iki temel kavram ve pratikteki karşılıkları.