Gelir Tablosu Hesaplarının İşleyiş Kuralları
Gelir ve gider hesaplarının çalışma mantığı ve dönem sonunda neden kapatıldıkları.
Hesap planının 6 numaralı sınıfı gelir tablosu hesaplarından oluşur. Bu hesaplar bilanço hesaplarından önemli bir noktada ayrılır: yeni döneme bakiye devretmezler. Her dönem sıfırdan başlarlar.
Gelir hesapları
Gelirler özkaynağı artırdığı için pasif hesaplar gibi çalışır.
- Gelir doğduğunda hesap alacaklandırılır.
- Gelirde azalma olduğunda (iade gibi) borçlandırılır.
- Normal olarak alacak kalanı verir.
Gider hesapları
Giderler özkaynağı azalttığı için aktif hesaplar gibi çalışır.
- Gider oluştuğunda hesap borçlandırılır.
- Giderde azalma olduğunda alacaklandırılır.
- Normal olarak borç kalanı verir.
Neden dönem sonunda kapatılırlar
Gelir ve gider hesapları, özkaynağın dönem içindeki hareketlerini ayrıntılı izlemek için açılmış geçici hesaplardır. Dönem bittiğinde görevleri sona erer ve bakiyeleri 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılır.
Bu aktarma yapılmasaydı bir sonraki yılın satışları önceki yılın satışlarıyla karışırdı ve hiçbir dönemin kârı ayrı ayrı görülemezdi. Dönemsellik kavramının uygulamadaki karşılığı budur.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 600 Yurtiçi Satışlar | xxx | |
| 690 Dönem Kârı veya Zararı | xxx |
Gelir hesapları borçlandırılarak kapatılır; bakiyeleri 690 hesabına alacak yazılır.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 690 Dönem Kârı veya Zararı | xxx | |
| 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti | xxx | |
| 632 Genel Yönetim Giderleri | xxx |
Gider hesapları alacaklandırılarak kapatılır; bakiyeleri 690 hesabına borç yazılır.
Bu iki kayıttan sonra 690 hesabının alacak kalanı vermesi kârı, borç kalanı vermesi zararı gösterir.
Maliyet hesaplarıyla farkı
Hesap planının 7 numaralı sınıfındaki maliyet hesapları da dönem sonunda kapanır ama farklı bir yolla. Bunlar önce yansıtma hesapları aracılığıyla 6 numaralı sınıftaki ilgili gider hesabına aktarılır, oradan 690 hesabına gider. Örneğin 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı, 771 yansıtma hesabıyla 632 Genel Yönetim Giderleri hesabına aktarılır.
İlgili konular
- Bilanço Hesaplarının İşleyiş KurallarıAktif ve pasif hesapların artış ve azalış yönleri, düzenleyici hesapların istisnası.
- Gelir Tablosunun HazırlanmasıKesin mizandan gelir tablosuna geçiş ve kâr basamakları.
- Dönem Sonu Kapanış KayıtlarıSonuç hesaplarının kapatılması, vergi karşılığı ve kapanış maddesi.