Nazım Hesaplar
Bilanço dışı takip gerektiren işlemlerin izlendiği 9 numaralı sınıf.
Nazım hesaplar, işletmenin varlık ve kaynak yapısını etkilemeyen ancak takip edilmesi gereken işlemlerin izlendiği hesaplardır. Hesap planının 9 numaralı sınıfında yer alırlar.
Bu hesaplar bilançoya girmez, kâr veya zararı etkilemez. Yalnızca bilgi amaçlıdır ve mali tabloların dipnotlarında açıklanır.
Hangi durumlarda kullanılır
- Alınan ve verilen teminat mektupları
- Rehin ve ipotek verilen varlıklar
- Kefalet ve garantiler
- Konsinye olarak alınan veya gönderilen mallar
- Emanet olarak tutulan kıymetli evraklar
- Kiralanan varlıklar
- Tahsile veya teminata verilen çek ve senetler
Çalışma mantığı
Nazım hesaplar her zaman çift olarak çalışır. Biri borçlu diğeri alacaklı olacak şekilde iki hesap birlikte açılır ve birlikte kapanır. Bu sayede bilanço denkliği bozulmaz.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 900 Alınan Teminat Mektupları | 500.000 | |
| 901 Alınan Teminat Mektupları Karşılığı | 500.000 |
Teminat mektubu iade edildiğinde bu kayıt ters çevrilerek hesaplar kapatılır.
Neden bilançoya girmez
Alınan bir teminat mektubu işletmenin varlığı değildir; yalnızca bir güvencedir. Kullanılması gerekmediği sürece ekonomik bir değer sağlamaz. Bilançoya alınsaydı işletmenin varlıkları olduğundan büyük görünürdü.
Buna karşılık bu bilginin tamamen kaybolması da doğru olmaz; ileride yükümlülük doğurabilir. Nazım hesaplar tam olarak bu iki gerekliliği uzlaştırır.