Tekdüzen Hesap Planı
Hesap planının mantığı, sınıflar, gruplar ve hesap kodlarının okunması.
Tekdüzen hesap planı, bütün işletmelerin aynı işlemi aynı hesaba kaydetmesini sağlayan ortak bir listedir. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile yürürlüğe girmiştir. Sayesinde farklı işletmelerin mali tabloları karşılaştırılabilir hale gelir.
Kodlama mantığı
Hesap kodları üç haneden oluşur ve her hane bir anlam taşır.
- Birinci hane hesap sınıfını gösterir. Örneğin 1 dönen varlıkları ifade eder.
- İlk iki hane hesap grubunu gösterir. 10 hazır değerler grubudur.
- Üç hane birlikte ana hesabı gösterir. 100 Kasa hesabıdır.
İhtiyaç duyuldukça alt hesaplar açılabilir. Örneğin 102 Bankalar hesabı altında her banka ve her hesap için ayrı alt hesap açmak yerleşik uygulamadır.
Hesap sınıfları
| Sınıf | Adı | Niteliği |
|---|---|---|
| 1 | Dönen Varlıklar | Bir yıl içinde paraya çevrilecek varlıklar |
| 2 | Duran Varlıklar | Bir yıldan uzun süre kullanılacak varlıklar |
| 3 | Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar | Bir yıl içinde ödenecek borçlar |
| 4 | Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar | Vadesi bir yılı aşan borçlar |
| 5 | Özkaynaklar | Sahiplerin işletmedeki payı |
| 6 | Gelir Tablosu Hesapları | Dönem gelir ve giderleri |
| 7 | Maliyet Hesapları | Üretim ve faaliyet maliyetleri |
| 8 | Serbest | Kullanılmamaktadır |
| 9 | Nazım Hesaplar | Bilanço dışı takip |
Sınıflandırmanın mantığı
1 ile 5 arası sınıflar bilanço hesaplarıdır ve yeni döneme bakiye devrederler. 6 ve 7 numaralı sınıflar sonuç hesaplarıdır; her dönem sıfırdan başlar, dönem sonunda kapanırlar.
Dönen ve duran varlık ayrımının ölçüsü bir yıldır. Aynı ölçü borçlar için de geçerlidir. Bir yıldan uzun vadeli bir alacak, dönen varlıklarda değil 22 grubunda izlenir.
7/A ve 7/B seçenekleri
Maliyet hesaplarının tutulmasında iki seçenek vardır. 7/A seçeneği giderleri fonksiyonlarına göre ayırır: direkt ilk madde, direkt işçilik, genel üretim gideri, genel yönetim gideri gibi. Belirli büyüklüğün üzerindeki işletmeler bu seçeneği kullanmak zorundadır.
7/B seçeneği giderleri çeşitlerine göre toplar: ilk madde ve malzeme giderleri, işçi ücretleri, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler gibi. Daha basittir ve küçük işletmeler için uygundur.
Bütün sınıfları, grupları ve hesapları hesap planı sayfamızda bulabilirsiniz. Öne çıkan hesapların her biri için nasıl çalıştığını, hangi durumda borçlanıp alacaklandığını ve örnek kayıtlarını anlatan ayrı sayfalar hazırlanmıştır.
İlgili konular
- Hesap Kavramı ve Hesabın YapısıHesap nedir, borç ve alacak ne anlama gelir, bakiye nasıl bulunur.
- Nazım HesaplarBilanço dışı takip gerektiren işlemlerin izlendiği 9 numaralı sınıf.
- Bilanço Hesaplarının İşleyiş KurallarıAktif ve pasif hesapların artış ve azalış yönleri, düzenleyici hesapların istisnası.