Sürekli Envanter Yöntemi
Her satışta maliyet kaydı yapılan stok izleme yöntemi.
Sürekli envanter yönteminde stok hareketleri anlık olarak izlenir. Her mal alışında stok hesabı borçlandırılır, her satışta satılan malın maliyeti kadar alacaklandırılır. Bu sayede stok hesabının bakiyesi her an mevcut stoğu gösterir.
Kayıt akışı
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 153 Ticari Mallar | 100.000 | |
| 191 İndirilecek KDV | 20.000 | |
| 320 Satıcılar | 120.000 |
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 120 Alıcılar | 180.000 | |
| 600 Yurtiçi Satışlar | 150.000 | |
| 391 Hesaplanan KDV | 30.000 |
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti | 100.000 | |
| 153 Ticari Mallar | 100.000 |
Sürekli envanter yönteminin ayırt edici özelliği bu üçüncü kayıttır. Satış ile birlikte maliyet de kaydedilir.
Üstünlükleri
- Stok mevcudu her an bilinir; sayım beklemeye gerek kalmaz.
- Brüt satış kârı anlık olarak izlenebilir.
- Kayıp, çalıntı ve fire, sayımla kayıt karşılaştırıldığında ortaya çıkar.
- Stok yönetimi ve sipariş planlaması kolaylaşır.
Zorlukları
- Her satışta ayrıca maliyet kaydı gerektirir; işlem hacmi yüksek işletmelerde elle yürütülmesi güçtür.
- Satılan malın maliyetinin bilinmesi gerekir; bu da bir maliyet akış varsayımı (ilk giren ilk çıkar, ortalama maliyet gibi) seçilmesini zorunlu kılar.
Uygulamada
Barkod ve stok yazılımlarının yaygınlaşmasıyla bu yöntem neredeyse standart hale gelmiştir. Program, satış kaydıyla birlikte maliyet kaydını otomatik üretir. Aralıklı envanter yöntemi ise daha çok küçük ölçekli işletmelerde tercih edilir.