Muhasebe Dışı Envanter

Muhasebe dışı envanter, dönem sonunda varlıkların ve borçların fiilen tespit edilmesi işlemidir. Bu aşamada defterlere bakılmaz; gerçekte ne olduğu belirlenir. Defterle karşılaştırma bir sonraki aşamada yapılır.

Tespit yöntemleri

• Sayma: Kasadaki para, depodaki adet bazlı mallar, demirbaşlar.
• Ölçme: Metre veya hacim ile ölçülen mallar.
• Tartma: Ağırlıkla ölçülen hammadde ve mallar.
• Mutabakat: Alacak ve borçlar için karşı taraftan yazılı doğrulama alınması.
• Ekspertiz: Değeri uzman görüşü gerektiren varlıklar.

Stok sayımında dikkat edilecekler

• Sayım, mümkünse faaliyetin durduğu bir zamanda yapılmalıdır. Aksi halde sayım sırasında giren çıkan mallar hataya yol açar.
• Konsinye olarak alınan mallar işletmenin stoğu değildir; sayıma dahil edilmez.
• Konsinye olarak başkasına gönderilen mallar hâlâ işletmenindir; sayıma dahil edilir.
• Yolda olan ve mülkiyeti devredilmiş mallar da stoğa dahildir.
• Bozulmuş, modası geçmiş veya satılamayacak durumdaki mallar ayrı listelenir; bunlar için değer düşüklüğü karşılığı ayrılması gerekir.

Sonuç: envanter listesi

Sayım sonunda envanter listesi düzenlenir. Bu liste, muhasebe içi envanter aşamasında defter kayıtlarıyla karşılaştırılacak referans belgedir. Listenin tarihli ve sayımı yapan kişilerce imzalanmış olması gerekir.